“`html
30 yaşındaki Noland Arbaugh, kafatasında yer alan bir bilgisayar çipi ve beyninde elektrotlar ile birlikte yaşamını sürdürüyor. Neuralink’in beyin-bilgisayar arayüzünün (BCI) ilk kullanıcısı olan Arbaugh, ameliyatın detaylarını hatırlamadığında, içindeki donanımın varlığından bile şüphe etmediğini belirtmektedir. Felç geçirdiği 2016 yılında yaşadığı yüzme kazası sonrasında boynunun ortasından itibaren bir felç yaşamış olan Arbaugh, “Eğer hafızamı kaybetseydim ve uyandığımda beynime bir şey yerleştirildiği söylenseydi, muhtemelen buna inanmazdım” diyor. “Onu hissetmiyorum; bu, bana fiziksel olarak itilmediği sürece orada olup olmadığına dair herhangi bir bilgi vermez.”
Neuralink çipinin görünüşte fiziksel bir etkisi olmasa da, Arbaugh bunun kendi hayatında büyük bir değişim yarattığını ve “dünyayla yeniden bağ kurabilmesine” olanak sağladığını ifade ediyor. Ocak ayında, Neuralink’in ilk onaylanan insan denemesi olan N1 implantını almak için robotik bir ameliyat geçirdi.
Beyin-Bilgisayar Arayüzleri ve Geçmişi
Beyin-bilgisayar arayüzleri yıllardır var. Ancak, Elon Musk’ın Neuralink projesi bu teknolojiyi büyük bir ilgi odağı haline getirdi. Bu teknoloji, kuadripleji gibi durumlarla yaşayanlar ve diğer engelleri olan kişilerin yaşam standartlarını önemli ölçüde artırabilecek potansiyele sahip. Uydu verileri toplama, robotik kontrol gibi uygulamaları da içeren BCI sistemleri, beyindeki elektriksel aktiviteleri kaydederek bu verileri çeşitli çıktılara dönüştürmektedir.
BCI’lar, beyindeki elektriksel sinyalleri tespit eder ve bu verileri robotik uzuvların hareket ettirilmesi ya da bilgisayarların kontrol edilmesi gibi çeşitli eylemlere dönüştürebilir. Bu sistemler, uygulama düzeyine, tasarıma ve bilgi çözünürlüğüne göre değişiklik gösterir. Bazıları tamamen dışarıdan yerleştirilen elektrotlarla çalışırken, diğerleri beynin yüzeyine veya doğrudan beyin dokusuna yerleştirilen elektrotlar ile işlev gösterir; Neuralink’in sistemi bu son kategoriye dahildir.
Neuralink’in Farkı Nedir?
Neuralink bu alanda ilk değil. Utah Dizisi adı verilen bir cihaz, intrakortikal BCI’ler için standart bir elektrot sistemi olarak bilinir. Bu teknoloji 1990’ların başında geliştirilmiştir ve ilk kez düşünceleriyle bir imleci kontrol etme başarısını 2004 yılında elde eden Matthew Nagle gibi kullanıcılarla dikkat çekmiştir. Ancak Neuralink, mevcut teknolojileri birleştirerek, daha geniş bir etki alanı sunan bir sistem yaratmayı başardı.
Neuralink, implantasyon sürecinde birden fazla gelişmeyi tek bir kablosuz sistemde topladı. Pittsburgh Üniversitesi’nde mühendislik alanında çalışan Jennifer Collinger, “Hepsinin en iyilerini bir araya getirerek yenilikçi bir yaklaşım geliştirdiler” diyor.
Verilerin Pratik Kullanımı
Neuralink’in cihazı, toplamda 1.024 elektrot ve 64 ince iplikle bağlanıyor, bu da Utah Dizisi’ndeki elektrot sayısının yaklaşık on katı. Cihaz, sinir verilerini Bluetooth üzerinden aktararak, kullanıcının benzersiz sinir modellerine göre verileri işleyip eyleme dönüştürüyor.
Arbaugh, implant ameliyatının ardından bir hafta içinde dijital imleci hareket ettirebilme başarısını gösterdi. Bunu “harekete geçme girişimi” olarak adlandırdığı bir yöntemle yapıyor. Aynı zamanda, felçli bir uzvunun hareket ettirmesinin zihinsel sürecini gerçekleştirerek de imleci yönetebiliyor. Arbaugh, bu sürecin “son derece sezgisel” olduğunu belirtmektedir.
Çipin öncesinde Arbaugh, bilgisayarını sesli komutlar veya ağız çubuğuyla kontrol edebilmekteydi, bu da bir başkasının yardımını gerektiriyordu. Ancak Neuralink ile birlikte Arbaugh, bilgisayarını daha bağımsız ve verimli bir şekilde kullanabiliyor. Massachusetts Genel Hastanesi ve Harvard Tıp Fakültesi’nde görev yapan sinirbilimci Leigh Hochberg, en iyi BCI uygulamalarının “gönüllü hareketlerle doğal bir hissiyat sunması gerektiğini” belirtiyor.
Neuralink, Sağlık Alanında İleri Adımlar Atıyor
Neuralink, Arbaugh’un kullanımıyla saniyede sekiz bit hızında imleç kontrolü gerçekleştirdiğini iddia ediyor. Arbaugh, cihazını çeşitli görevlerde kullanarak performansını sergilemekte. Ancak cihaz, sürekli güçlenme gereksinimi ile bazı zorluklar da yaratmaktadır. Bununla birlikte, herhangi bir olumsuz durum yaşanmaksızın geniş bir yelpazede işlevlerini sürdürdüğünü ifade etmekte.
İlk zamanlar implantın işlevselliğinde kayıplar yaşadığı da bildirildi; ancak Neuralink ekibi, algoritmayı yeniden düzenleyerek bu sorunları aşmayı başardı. Arbaugh şimdi başarıyla cihazla tekrar hız rekorlarına dönmekte ve video demolarında imleciyle yeteneklerini sergilemektedir.
Sonuç olarak Neuralink, sürekli gelişim sürecinde bulunmakta ve bu alandaki ilerlemelere katkıda bulunmaktadır. Şirketin FDA onayına sahip yeni uygulama planları, gelecek için umut verici sinyaller sunmaktadır.
Kaynak
İlk Neuralink Kullanıcısı Neurolink’in Artılarını ve Eksilerini Anlattı yazısı ilk kez Sinirbilim platformunda yayınlandı.
“`